«

»

Nov 03

बांसुरी अलंकार

बांसुरी अलंकार

अलंकारको अर्थ सजाउनु  वा अलंकरण। शास्त्रीय संगीतका संदर्भमा, अलंकारको अनुप्रयोग अनिवार्य रूपवाट शैलीको अंतर्निहित सुंदरतालाई सुशोभित वा बढ़ाउनका लागि हो ।

अलंकारको साधना गर्दा बाँसुरीको धुन संगै मनै मनले स्वर तथा आरोह, अवरोह लाई पनि दोहर्याउन अनिवार्य छ।

क.   शुद्ध स्वर अलंकार

१        ।सा _ _ _ ।रे _ _ _ ।ग _ _ _ ।म _ _ _ ।…….।सां _ _ _।

।सां _ _ _ ।नि _ _ _ ।ध _ _ _ ।प _ _ _ ।……।सा _ _ _ ।

२        ।सा _ रे _ ।ग _ म _ ।प _ ध _ । नि _ सां _ ।

।सां _ नि _ ।ध _ प _ । म _ ग _ । रे _ सा _ ।

३        ।सा रे ग म ।प ध नि सां ।

।सां नि ध प। म ग रे सा ।

४        ।सा रे ग _।रे ग म _।ग म प _।म प ध _।……….।ध नि सां _।

।सां नि ध _। नि ध प _।ध प म _। प म ग _।…..।ग रे सा  _।

५        ।सा रे ग म।रे ग म प।ग म प ध।म प ध नि।प ध नि सां।

।सां नि ध प। नि ध प म।ध प म ग।प म ग रे।म ग रे सा।

६        ।सा रे ग म।सारेगम सारेगम।………।प ध नि सां।पधनिसां पधनिसां।

।सां नि ध प।सांनिधप सांनिधप। …….।म ग रे सा।मगरेसा मगरेसा।

७        ।सा _ ग _।रे _ म _।………………..।ध _ सां_।

।सां _ ध _।नि _ प _।………………..।ग _ सा _।

८        ।सा ग रे सा।रे म ग रे।………………..।ध सां नि ध।

।सां ध नि सां।नि प ध नि।……………..।ग सा रे ग ।

९        ।सारेसारेग।रेगरेगम।गमगमप।………………..।धनिधनिसां।

।सांनिसांनिध।निधनिधप।धनिधनिप। …………..।गरेगरेसा।

१०   ।सारेसाग_। रेगरेम_ ।गमगप_ ।………………..। धनिधसां_।

।सांनिसांध_ ।निधनिप_ । धपधम_ ।…………….।गरेगसा_ ।

११   ।सारेगरेसा_।रेगमगरे_।गमपमग_।………………..।धनिसांनिध_।

।सांनिधनिसां_। निधपधनि_। धपमपध_।………….।गरेसारेग_ ।

१२   ।गरेसा_।मगरे_।पमग_। ………………..। सांनिध_।

।धनिसा_।पधनि_।मपध_। ………………। सारेग_ ।

१३   ।सारेगसारेगरेग।रेगमरेगमगम। ……….. ।धनिसांधनिसांनिसां।

।सांनिधसांनिधनिध।निधपनिधपधप। ……. ।गरेसागरेसारेसा ।

१४   ।सारेगरेसारेसा।रेगमगरेगरे।गमपमगमग।……..।धनिसांनिधनिध।

।सांनिधनिसांनिसां।निधपधनिधनि।धपमपधपध।…..।गरेसारेगरेग।

१५   ।सारेसारेगरेसारे।रेगरेगमगरेग।…………..।धनिधनिसांनिधनि।

।सांनिसांनिधनिसांनि।निधनिधपधनिध।………।गरेगरेसारेगरे।

१६   ।सागमधमग।रेमपनिपम।गपधसांधप।मधनिरेंनिध।पनिसांगंसांनि।

।साधपगपध।निपमरेमप।धमगसागम।पगरेनि़रेग।मरेसाध़सारे़।गसानि़प़नि़सा।

१७   ।सारेसागरेगसारे।रेगरेमगमरेग।गमगपमपगम।मपमधपधमध।पधपनिधनिपध।धनिधसांनिसांधनि।

।सांनिसांधनिधसांनि।निधनिपधपनिध।धपधनिपमधप।पमपगमगपम।मगमरेगरेमग।गरेगसारेसागरे।

ख.    शुद्ध स्वर अलंकार-२

१        ।सारेसारेसारेसा।रेगरेगरेगरे।गमगमगमग।……….।निसांनिसांनिसांनि।

।सांनिसांनिसांनिसां।निधनिधनिधनि।धपधपधपध।….। रेसारेसारेसारे ।

२       । सारेसा।रेगरे।गमग।मपम।………।रेंगंरें।

।गंरेंगं।रेंसांरें।सांनिसां।निधनि।…….।रेगरे।

३       । सारेगमप।रेगमपध।गमपधनि।…….।धनिसांरेंगं।

।गंरेंसांनिध।रेंसांनिधप।सांनिधपम।…..।पमगरेसा।

४        शुद्ध स्वर

आरोह अवरोह
सा सां
सा रे सा सां नि सां
सा रे ग रे सा सां नि ध नि सां
सा रे ग  म ग रे सा सां नि ध प ध नि सां
सा रे ग  म प म ग रे सा सां नि ध प म प ध नि सां
सा रे ग  म प ध प म ग रे सा सां नि ध प म ग म प ध नि सां

 

५        ।सारेगरे।रेगमग।गमपम।मपधप।पधनिध।धनिसांनि।निसांरेंसां।

।रेंसांनिसां।सांनिधनि।निधपध।धपमप।पमगम।मगरेग। गरेसारे।

६        ।सारेगमगरे।रेगमपमग।गमपधपम।मपधनिधप।……….।धनिसांरेंसांनि।

।सांनिधपधनि।सांनिधपधनि।निधपमपध।धपमगमप।……..।मगरेसारेग।

७        ।सारेगमपमगरे।गमपधपमग।मपधनिधपम।……….।पधनिसांरेंसांनिध।

।रेंसांनिधपधनिसां।सांनिधपमपधनि।निधपमगरेगमप।…।पमगरेसारेगम।

८        ।सारेसारेगमगरे।रेगरेमपमग।……….।निसांनिसांरेंगंरेंसां।

।रेंसांरेंसांनिधनिसां।सांनिसांनिधपधनि।निधनिधपमपध।।…।मगमगरेसारेग।

९        ।साग।रेम।गप।मध।पनि।धसां।निरें।सांगं।

।गंसां।रेंनि।सांध।निप।धम।पग।मरे।गसा।

१०   ।सागरेग।रेमगम।गपमप।मधपध।पनिधनि।धसांनिसां।निरेंसांरें।सांगंरेंगं।

।गंसांरेंसां।रेंनिसांनि।सांधनिध।निपधप।धमपम।पगमग।मरेगरे।गसारेसा।

११   ।साम।रेप।गध।मनि।पसां।धरें।निगं।

।गंनि।रेंध।सांप।निम।धग।परे।मसा।

१२   ।सारेसारेगरेसा।रेगरेगमगर।गमगमपमग।……….।सांरेंसांरेंगंरेंसां।

।गंरेंगंरेंसांरेंगं।रेंसांरेंसांनिसांरें।सांनिसांनिधनिसां।…..।गरेगरेसारेग।

१३   ।सागरेमगप।रेमगपमध।गपमधपनि।……..।धसांनिरेंसांगं।

।गंसांरेंनिसांध।रेंनिसांधनिप।सांधनिपधम।….।पगमरेगसा।

 

 

 

Pin It

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *